Phát hiện đấu trường Colosseum thu nhỏ của hoàng đế La Mã

Đấu trường vừa được các nhà khảo cổ Mỹ đến từ Đại học Montclair State, New Jersey (Mỹ) phát hiện tại Genzano, một khu vực ở phía Đông Nam của Rome nhìn ra hồ Nemi, một miệng núi lửa ở vùng đồi Alban. Được biết, các nhà khảo cổ đã tìm ra đấu trường khi tiến hành khai quật một phòng tắm cổ tại một khu bất động sản ở khu vực này.

Theo các nhà khảo cổ, đấu trường này được xây dựng khoảng thế kỷ thứ 2. Theo các nhà khoa học, đây chính là nơi hoàng đế La Mã Commodus đã chiến đấu với dã thú để giành được danh hiệu “Hercules của Rome”, điều từng được đề cập trong lịch sử.

Khu vực khai quật đấu trường Colosseum mini. (Ảnh: Discovery)

Đấu trường này có hình ê-líp với chiều dài khoảng 60m và chiều rộng là 39,6m. Nó có sức chứa lên đến 1.300 người và được trang trí bằng nhiều bức tranh Tesserae sang trọng, được ốp bằng đá cẩm thạch của ngoại quốc.

“Có rất nhiều các mảnh vỡ có độ dày và kích thước khác nhau. Về cơ bản, đây là kiểu trang trí cơ bản của thời đại này, với các vật liệu được đưa về từ Bắc Phi”, một Chatr Aryamontri, một nhà khảo cổ cho biết.

Được biết, thiết kế của đấu trường này cũng có hệ thống mái vòm dùng để che nắng tương tự như tại đấu trường Colosseum ở Rome.

Commodus là con trai hoàng đế Marcus Aurelius, trị vì đế quốc La Mã trong khoảng từ 180-192. Ông này vốn nổi tiếng chỉ thích ăn chơi, đặc biệt là trò giác đấu, chứ không chịu mở mang bờ cõi, kiến thiết phát triển đất nước. ngay sau khi kế vị cha mình, ông đã thường xuyên thể hiện sức mạnh trong vai trò võ sĩ giác đấu tại đấu trường Colosseum ở Rome.

Các chuyên gia cho rằng đấu trường mới phát hiện chính là nơi Commodus tập luyện, chiến đấu với gấu, hổ, voi, hà mã… để được truyền tụng là “Hercules tái sinh” dù những con vật kể trên phần lớn đã được thuần hóa.

Các nhà khảo cổ còn cho rằng đấu trường mới phát hiện còn có 1 con kênh xung quanh để tổ chức các cuộc hải chiến.

Từ trường mặt trời sắp đảo cực

Từ trường mặt trời sẽ đảo cực trong vài tháng tới, nhưng sự thay đổi này không làm gia tăng những cơn bão mặt trời cực mạnh, hoặc các sự kiện khác gây tác hại lớn đến trái đất và cư dân.

>>> Mặt trời đang chuyển mình lớn trong chu kì 11 năm

Từ trường mặt trời đảo cực là một hiện tượng bình thường xảy ra theo chu kỳ 11 năm, nhưng sự đảo chiều này không làm gia tăng quá nhiều những vụ nổ năng lượng mặt trời và phun trào plasma, hay còn gọi là phun trào nhật hoa.

Theo các nhà nghiên cứu, không có gì đáng lo ngại từ sự thay đổi lớn sắp xảy ra trên mặt trời. Live Science dẫn lời Phil Scherrer, một nhà vật lý năng lượng mặt trời ở Đại học Stanford, Mỹ nói với Space: “Thế giới sẽ không kết thúc vào ngày mai”.

Hình ảnh mặt trời. (Ảnh: ESA)

Từ góc độ con người, ảnh hưởng của sự thay đổi cực từ có khả năng gây tác động nhẹ và chủ yếu mang lại lợi ích. Ví dụ sự đảo chiều cực từ khiến tấm chăn dòng điện, hay còn gọi là nhật quyển (một bề mặt có bán kính hàng tỷ kilomet hướng ra phía ngoài đường xích đạo mặt trời do từ trường gây ra) trở nên gợn sóng.

Hiện tấm chăn dòng điện có tác dụng như một lá chắn tia vũ trụ, làm chúng lệch hướng khi xâm nhập vào phía trong hệ mặt trời. Một tấm chăn dậy sóng, uốn lượn là một lá chắn tốt hơn trước những hạt có năng lượng cao đến từ vũ trụ này. Các tia vũ trụ có thể làm hỏng tàu vũ trụ và làm tổn thương các phi hành gia trên quỹ đạo, những người không được bầu khí quyển trái đất bảo vệ.

Sự sụt giảm mức độ tia vũ trụ có thể gây tác động “tinh tế” đến thời tiết trên trái đất. “Một trong những điều kiện hình thành mây và sét là quá trình ion hóa bởi tia vũ trụ trong bầu khí quyển trái đất. Vì vậy, khi cường độ tia vũ trụ thấp hơn nghĩa là có ít sét hơn xảy ra, làm hạn chế những cơn bão nguy hiểm”, Hoeksema nói.

"Từ trường của mặt trời sẽ yếu đi và trở về giá trị 0, sau đó nó lại xuất hiện một lần nữa với sự phân cực ngược lại, điều này là hoàn toàn bình thường trong chu kỳ mặt trời”, nhà vật lý mặt trời Phil Scherrer nói.

Từ trường mặt trời đảo cực khoảng 11 năm một lần, đó là tín hiệu báo động rằng đã đến giai đoạn đỉnh điểm của hoạt động mặt trời, gọi là “cực điểm mặt trời”. Sự đảo cực sắp tới sẽ đánh dấu điểm mốc chu kỳ mặt trời thứ 24.

Bùng nổ thị trường lưới điện siêu nhỏ

Tính đến năm 2020, thị trường của các lưới điện siêu nhỏ dự kiến đạt doanh thu hàng năm khoảng 40 tỷ USD. Có thể nói thị trường này đã phát triển từ các nghiên cứu mang tính thử nghiệm và hiện nay đã dần đạt đến quy mô thương mại. Các nhà nghiên cứu về năng lượng cho rằng thị trường này sắp tới sẽ có hiện tượng bùng nổ, đồng thời sẽ mang đến nhiều điều lý thú cho các nhà đầu tư muốn đầu tư vào lĩnh vực này.

Khi siêu bão Sandy đổ bộ vào nước Mỹ trong tháng 10 năm ngoài, nó đã gây ra thiết hại rất lớn, ước tính lên đến 71 tỷ USD, trong đó có thiệt hại nặng nề của toàn bộ lưới điện trong khu vực mà cơn bão đi qua, gây mất điện trên diện rộng đối với 3,5 triệu hộ khách hàng sử dụng điện. Một hiệu ứng khác của siêu bão Sandy là từ thời gian đó đến nay đã diễn ra một cuộc tranh luận về hiệu quả của lưới điện phân tán so với lưới điện tập trung, đặc biệt là việc khai thác các lưới điện siêu nhỏ sẽ giảm thiểu thiệt hại của toàn bộ hệ thống điện, đồng thời giảm thiệt hại cho khách hàng sử dụng điện trong trường hợp xảy ra thiên tai.

Minh chứng cho nhận định trên là một nghiên cứu của Viện Perfect Power tại Hoa Kỳ: nếu 24 tiểu bang của Hoa Kỳ bị ảnh hưởng của siêu bão Sandy sử dụng khoảng 2.000 lưới điệu siêu nhỏ tại các cơ quan thiết yếu của xã hội như cảnh sát, cứu hỏa, y tế, trường học, trạm xăng, khách sạn v…v thì các tiểu bang đều có thể đảm bảo các sinh hoạt thiết yếu cho cộng đồng trong vòng một tháng mà không phải kết nối với lưới điện phân phối tập trung vốn đã bị thiệt hại nghiêm trọng do siêu bão Sandy gây ra.

Nghiên cứu này rất phù hợp với các nghiên cứu trước đây về lưới điện siêu nhỏ do hãng Navigant Research thực hiện. Navigan Research dự đoán rằng, thị trường của lưới điện siêu nhỏ sẽ đạt doanh thu khoảng 40 tỷ USD/năm vào năm 2020. Và vào tháng Ba năm nay, Diễn đàn toàn cầu về lưới điện siêu nhỏ được tổ chức tại California một lần nữa đã khẳng định sự quan tâm rất lớn đối với lưới điện siêu nhỏ nhờ vào đặc tính đảm bảo sự ổn định và độc lập về năng lượng cho các khách hàng sử dụng điện.

Vậy thì lưới điện siêu nhỏ là gì? Có thể có nhiều định nghĩa cho khái niệm này, nhưng một định nghĩa tương đối đầy đủ là của Navigan Research: “Lưới điện siêu nhỏ là một hệ thống năng lượng tích hợp bao gồm các nguồn năng lượng phân tán (DER - distributed energy resources), một số phụ tải và hệ thống đo đếm, hệ thống này có thể hoạt động như một lưới điện độc lập, tách khỏi lưới điện phân phối hiện hành”. Chính tính năng hoạt động độc lập đã tạo cho lưới điện siêu nhỏ sự quan tâm đặc biệt tại Châu Mỹ và một số thị trường khác.

Ngoài ra, khái niệm lưới điện siêu nhỏ được nhắc đến khi tại các quốc gia phát triển đã xuất hiện nhu cầu thay thế các lưới điện già cỗi bằng các hệ thống linh hoạt và thông minh hơn. Theo trang điện tử SBI Energy đánh giá thì lưới điện siêu nhỏ có thể được sử dụng như những khối cấu thành lưới điện thông minh.

Thị phần của lưới điện siêu nhỏ

Trong 2 năm qua, phát triển quan trọng nhất của thị trường lưới điện siêu nhỏ non trẻ là sự hình thành quy mô thương mại từ những nghiên cứu mang tính lý thuyết. Theo các nhà nghiên cứu năng lượng chính nhu cầu rất lớn về các hệ thống phát và phân phối năng lượng có thể hoạt động độc lập với lưới điện tập trung đã thúc đẩy sự phát triển của thị trường lưới điện siêu nhỏ.

Các nghiên cứu mở rộng của hãng Navigant Research thì có 5 phân khúc thị trường cơ bản về năng lượng đang được hưởng lợi từ sự phát triển của thị trường lưới điện siêu nhỏ, đó là:

Thương mại/Công nghiệp (5,6%).

Cộng đồng dân cư/Các ngành phục vụ (31,7%).

Các tổ chức/Ngành giáo dục (44,6 %).

Quân đội (6,3%).

Vùng sâu, vùng xa/Khu vực chưa có điện (11,8%).

(Tỷ lệ % thống kê của năm 2011).

Nếu chúng ta xem xét tỷ trọng của thị trường lưới điện siêu nhỏ theo khu vực địa lý thì sẽ thấy khu vực Bắc Mỹ chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt đến 2.088MW cho tất cả các dự án tiền khả thi, khả thi, đang xây dựng và đã đi vào hoạt động.

Các khu vực còn lại của thế giới chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường lưới điện siêu nhỏ từ 0,1% vào giữa năm 2011 lên đến 12,7%, tương đương 404MW vào cuối năm 2012.

Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương có giảm sút về tỷ trọng, trong khi Châu Âu duy trì thị phần vào khoảng 12%. Theo một số nhà nghiên cứu thì Châu Âu có vẻ đang tập trung nghiên cứu các ý tưởng về cơ sở năng lượng ảo hơn là phát triển lưới điện siêu nhỏ.

Mặc dù có một số lưới điện siêu nhỏ đã và đang được khai thác nhưng chủ yếu vẫn là các thế hệ đầu tiên được vận hành nhân công và chạy bằng máy phát diesel. Trong khi đó thế hệ kế tiếp của lưới điện siêu nhỏ đang được nghiên cứu tích hợp các hệ thống quản lý bằng công nghệ thông tin, các phần mềm phức tạp và các bộ chuyển đổi mới phù hợp với các nguồn điện khác nhau, tất cả tạo nên một hệ thống có độ ổn định và tin cậy cao.

Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ theo dõi một số dự án tiêu biểu về lưới điện siêu nhỏ.

Lưới điện siêu nhỏ 42MW tại San Diego, Hoa Kỳ

Với công suất 42MW, lưới điện siêu nhỏ tại Đại học California, thành phố San Diego đang dẫn đầu trong lĩnh vực này.

Lưới điện siêu nhỏ tại đây gồm: một pin nhiên liệu có công suất 2,8MW sử dụng khí sinh học từ nhà máy xử lý nước thải của thành phố; một pin quang năng có công suất 1,2MW với 2 bộ tập trung quang năng; một hệ thống tồn trữ quang năng tích hợp công suất 30kWh; cộng với một nhà máy điện công suất 27MW có hệ thống làm mát và một hệ thống tồn trữ nhiệt năng có dung tích 15 triệu lít.

Lưới điện siêu nhỏ tại Đại học California còn có một trạm biến áp trung gian 69kV, 96 mạch feeder 12kV đi ngầm và 4 trạm biến áp phân phối phân bổ trên một diện tích khoảng 500 hecta. Theo đánh giá của Đại học California thì lưới điện siêu nhỏ này có hiệu suất rất ấn tượng, đáp ứng đến 92% nhu cầu về điện hàng năm của trường đại học này, bên cạnh đó cũng đảm bảo đáp ứng đến 95% nhu cầu sưởi ấm và làm mát của toàn bộ các khu nhà của trường Đại học California trong mùa Đông và mùa Hè..

Tuy nhiên, lợi ích ấn tượng nhất của việc triển khai lưới điện siêu nhỏ tại Đại học California với một cộng đồng lên đến 45.000 ngàn người là hàng tháng Trường đại học này đã tiết kiệm được một khoản tiền lên đến 850.000 USD nếu so với việc sử dụng điện trực tiếp từ lưới điện tập trung.

Đầu năm 2013, Đại học California đã nhận được một khoản tài trợ khoảng 1,6 triệu USD từ Ủy ban Năng lượng của tiểu bang California để hỗ trợ cho việc phát triển hệ thống lưới điện siêu nhỏ mang tính tiên phong tại đây. Và Đại học California cũng bỏ ra một khoản đối ứng là 1,5 triệu bảng Anh cho khoản tài trợ nói trên. Khoản tiền tài trợ sẽ được đầu tư từng phần vào việc phân tích các công nghệ tồn trữ năng lượng độc lập nhằm gia tăng hiệu suất hoạt động của hệ thống lưới điện siêu nhỏ.

Súng trường 3D gãy đôi khi nhả đạn

Súng trường nòng 5,6 ly được làm phần lớn bằng nhựa đúc từ máy in 3D có thể khai hỏa thành công, nhưng sau đó gãy đôi.

Chưa đầy 2 tháng sau khi có người tại Mỹ trình làng khẩu súng ngắn đầu tiên in bằng máy 3D, đến lượt một người ở Canada, chỉ tiết lộ tên Matt, chế tạo súng trường cũng bằng phương pháp tương tự.

Đài NBC News đưa tin Matt, người ở bang British Columbia, đã mất gần 27 giờ để in các bộ phận của súng, và tốn đến 3 ngày để lắp khẩu súng đặc biệt.

Khẩu súng trường đầu tiên in bằng phương pháp 3D - (Ảnh: YouTube)

Cụ thể, anh mất 13 giờ in thân súng, nòng tốn 6 giờ rưỡi, báng súng 5 giờ và in các bộ phận bên trong mất thêm 2 giờ nữa.

Khi nổ súng, nòng bị toạc đôi và thân súng nứt một đường dọc phía trên, nhưng đạn vẫn nhả thành công.

Matt cho hay đang thiết kế lại và sẽ thử bắn một lần nữa.

Chuyện in súng bằng máy 3D là một chủ đề gây tranh cãi, và một số nghị sĩ Mỹ đang nỗ lực vận động thông qua luật cấm hành vi này.

Phát động liên hoan phim, ảnh về môi trường ASEAN

Ngày 22/7, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đã chính thức phát động Liên hoan Ảnh và Phim phóng sự - tài liệu về bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu trong cộng đồng ASEAN năm 2013.

Thể loại tác phẩm tham gia dự thi bao gồm: Ảnh, nhóm ảnh, phim phóng sự, phim tài liệu có đề tài phản ánh thực trạng và những ảnh hưởng tác động về việc bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu ở các nước trong cộng đồng ASEAN.

Tất cả các cá nhân, tổ chức hoặc nhóm tác giả mang quốc tịch các quốc gia thành viên ASEAN đều được phép tham dự.

Thứ trưởng Bộ TT&TT Đỗ Quý Doãn tại Họp báo công bố Liên hoan Ảnh và Phim tài liệu về đề tài môi trường trong cộng đồng ASEAN 2013. (Ảnh: L.V)

Mục đích của liên hoan là nhằm xây dựng một ASEAN sạch và xanh, có cơ chế ổn định cho sự phát triển vững chắc, bảo vệ môi trường, bảo đảm sự bền vững của các nguồn tài nguyên thiên nhiên của khu vực và chất lượng cuộc sống của các quốc giá trong khối ASEAN.

“Liên hoan sẽ thúc đẩy sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia trong quá trình xây dựng cộng đồng ASEAN vững mạnh và thực hiện Hiến chương ASEAN”, Thứ trưởng Bộ TT&TT, Đỗ Quý Doãn, đại diện Ban Chỉ đạo liên hoan cho hay.

Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn cũng cho biết, đây là lần thứ 2 Việt Nam đăng cai tổ chức một liên hoan các tác phẩm ảnh và phim tài liệu trong cộng đồng ASEAN, do vậy, Bộ TT&TT có đầy đủ kinh nghiệm trong việc tổ chức liên hoan từ khâu quảng bá tuyên truyền cho liên hoan cho tới khâu chấm giải.

Ngoài các phương tiện thông tin đại chúng, ban chỉ đạo của liên hoan lần này cũng sẽ thông qua các tổ chức hợp tác quốc tế, đại sứ quán các nước ASEAN để thu hút đông đảo các đối tượng trong cộng đồng các nước ASEAN tham gia, Thứ trưởng Doãn cho biết.

Thời gian tiếp nhận tác phẩm dự thi bắt đầu từ 1/7 – 31/10/2013 (tính theo dấu bưu điện). Dự kiến, lễ tổng kết trao giải sẽ được tổ chức vào tháng 12/2013.

Trung tâm Báo chí và Hợp tác truyền thông Quốc tế (Center for Press and International Communication Co-operation- CPI) – Bộ Thông tin và Truyền thông:

Địa chỉ: Số 61Bis phố Thợ Nhuộm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, Việt Nam.

Email:festival.asean2013@gmail.com

Điện thoại: (84-4) 39386811; (84-4) 15005779

Fax: (84-4) 39367038; (84-4) 39365845